२९ मंसिर, काठमाडौं ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो चार महिनाको अवधिसम्म नेपाल सरकारको खातामा २ खर्ब २ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ बराबर नगद मौज्दात रहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सोमबार सार्वजनिक गरेको सरकारी वित्तीय अवस्थासम्बन्धी तथ्यांकले यस्तो देखाएको हो ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार केन्द्रीय बैंकमा रहेका नेपाल सरकारका विभिन्न खातामा उक्त परिमाण बराबरको नगद मौज्दात संचित भएको छ । सरकारी खर्चको गति, राजस्व संकलनको अवस्था तथा वैदेशिक सहायता र आन्तरिक ऋण व्यवस्थापनका कारण सरकारको नगद मौज्दात असार मसान्तको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा बढेको देखिएको छ ।

२०८२ असार मसान्तसम्म सरकारका खातामा जम्मा १ खर्ब ३० अर्ब ७३ करोड रुपैयाँ नगद मौज्दात रहेको थियो । चालु आर्थिक वर्ष सुरु भएयता चार महिनाको अवधिमा सरकारको नगद मौज्दात करिब ७२ अर्ब रुपैयाँले वृद्धि भएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाउँछ ।

अर्थ मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको सुरुवाती महिनाहरूमा विकास खर्च अपेक्षाकृत सुस्त रहनु, पुँजीगत खर्च न्यून हुनु तथा नियमित रूपमा राजस्व संकलन भइरहनुले सरकारको खातामा नगद मौज्दात बढ्न सहयोग पुगेको हो । साथै, वैदेशिक अनुदान तथा ऋण प्राप्ति, आन्तरिक ऋण उठाउने प्रक्रियाले पनि नगद अवस्थालाई मजबुत बनाएको बताइन्छ ।

यद्यपि, अर्थविद्हरूले सरकारको खातामा ठूलो परिमाणमा नगद मौज्दात रहनु सकारात्मक संकेत भए पनि त्यसको प्रभावकारी उपयोग हुन नसकेमा अर्थतन्त्रमा अपेक्षित गतिशीलता नआउने चेतावनी दिएका छन् । उनीहरूका अनुसार विकास आयोजनाहरूमा समयमै खर्च बढाउन नसक्दा बजारमा लगानी र माग विस्तार हुन नसक्ने अवस्था सिर्जना हुन सक्छ ।

चालु आर्थिक वर्षको आगामी महिनाहरूमा विकास खर्च तीव्र बनाउने, पुँजीगत परियोजनाहरूलाई गति दिने र सार्वजनिक खर्चलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा केन्द्रित गर्न सकिएमा सरकारको नगद मौज्दातले समग्र आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अर्थविद्हरूको धारणा छ ।